چشمان بارانی

اشکان خسروپور- خبرنگار اَمُرداد

باری مارستن، سخنگوی وزارت خارجه‌ی بریتانیا، در یکی از تازه‌ترین سخنانش، درباره‌ی کوروش بزرگ و منشور حقوق بشرش، پیرامون شیوه‌ی فرمانروایی کوروش بزرگ، به اسناد تاریخی اشاره کرده و می‌گوید: «کوروش بزرگ یکی از نخستین فرمانروایان تاریخ بود که به این حقیقت پی برد و شکوه امپراتوری خویش را با دادگستری و رعایت حقوق ناتوان‌ترین‌ها و آسیب‌پذیرترین‌ها، همراه کرد.»
‏مارستن، در پیامی ویدیویي، رونق در بازرگانی و احترام به آیین گذشتگان را از ویژگی‌های روزگار فرمانروايي کوروش بزرگ دانسته است.
‏وی در این پیام که نزدیک به 4 دقیقه، به درازا کشیده است، به زبان فارسی، چنین می‌گوید: «احترام و پشتیبانی از ضعیفان، نه نشانه‌ی ناتوانی بلکه بنیان قدرت و مشروعیت کوروش بود.» 

متن کامل این پیام، چنین است:
‏افلاتون، فیلسوف یونانی در سرزمینی چشم به جهان گشود که پنجاه سال جنگ با امپراتوری ایران، ویرانش کرده بود و کوروش بزرگ، بنیان‌گذار این امپراتوری بود. با این حال افلاتون درباره‌ی کوروش نوشت: او مردی بزرگ بود که حقوق انسان آزاد را اعطا کرد. انجیل، کوروش را «فرمانروای متبرک شده» خوانده و چنین ثبت کرده که او پس از چیرگی بر بابل، یهودیان را از اسارت آزاد كر‏د، تسامح دینی پیش گرفت و به یهودیان اجازه داد که هیکل اورشلیم را از نو بسازند. 
‏از همین روی، ایران، امروز، خانه و سرزمین یکی از کهن‌ترین جوامع یهودیان از سراسر جهان است که از سال 539 پیش از میلاد در این کشور زندگی می‌کنند.
‏خیراندیشی حاکمیت ایرانی زیر فرمانروایي کوروش، اغلب در قیاس و تضاد با روزگار ویرانی و جنگ آشوری‌ها ارزیابی می‌شود که در اندکی پیش از ظهور امپراتوری ایران از میان رفتند.
‏رونق در بازرگانی و احترام به سنت‌های قدیم و نقشی که گروه‌های اقلیت در توسعه‌ي نهادهای مدنی داشتند، از ویژگی‌های روزگار فرمانروایي کوروش بود.
‏از این رو، این منشور یعنی منشور کوروش، اغلب به عنوان نخستین اعلامیه‌ی حقوق بشر شناخته می‌شود. این منشور، سندی است از افتخار و بالیدن کوروش به رفتار انسانی خوب که به نوشته‌ی این منشور، به همگان اجازه می‌دهد در آشتی کنار یکدیگر زندگی کنند.
‏احترام و پشتیبانی از ضعیفان، نه نشانه‌ی ناتوانی بلکه بنیان قدرت و مشروعیت کوروش بود.
‏با بازخوانی تاریخ 2 ‏هزار و 500 ‏ ساله‌ی هم‌زیستی اقوام و ادیان گوناگون چه در غرب و چه در شرق در برابر دوره‌هايی از مدارا، می‌توان دوره‌هایي از خشونت‌های فرقه‌ای و قومی را دید و همچنین دوران حکومت‌های سرکوبگر، لجام گسیختگی نیروهای حکومت علیه مردم و کارنامه‌های هولناک از پایمال کردن حقوق بشر را دید.
‏خاطره‌ی حا کمان و حکومت‌ها و چگونگي رفتارشان با مردم تا مدت‌ها پس از محو شدن آثار و دستاوردهای مادی آنها، می‌پاید. آن چه از تاریخ مي‌آموزیم این است که سلامت توسعه و غنای فرهنگی یک تمدن و یا یک ملت برپایه‌ی شیوه‌ی برخورد آن با اقلیت‌ها استوار است و گوناگونی جامعه، نمادی است از قدرت و پویایي فرهنگی آن.
‏کوروش بزرگ، آن چنان‌که در اسناد تاریخی آمده یکی از نخستین فرمانروایان تاریخ بود که به این حقیقت پی برد و شکوه امپراتوری خویش را با دادگستری و رعایت حقوق ناتوان‌ترین‌ها و آسیب‌پذیرترین‌ها، همراه کرد. از همین روی، او را به شایستگی، کوروش بزرگ می‌نامیم.



برگرفته از:
اَمُرداد- 15 آبان 1389(رام ايزد و آبان ماه 3748 زرتشتي).